Celem niniejszej analizy jest porównanie rozwiązań w zakresie funkcjonowania pracowniczych programów emerytalnych w wybranych krajach europejskich. Jako model porównawczy przyjęto polski produkt PPE. Analiza dotyczyła: Danii, gdzie dobrowolne oszczędzanie na emeryturę powiązane jest ze stosunkiem zatrudnienia, Holandii, cechującej się penetracją II filaru powyżej 90% oraz największym rynkiem emerytalnym w Europie, jak również Wielkiej Brytanii - stawianej za wzór dojrzałego modelu emerytalnego. Dodatkowo, badaniem objęto Rumunię, która stykała się z podobnymi problemami natury społeczno-demograficznej, co Polska i w której popularność planów dobrowolnych wynosi ok. 2,13% ludności aktywnej zawodowo.